Selfie versus Samen | Olga van Weelie
Menu

Selfie versus Samen

Twintig jaar geleden was het inpakken van een vakantiekoffer anders dan nu. Destijds ging er een fotocamera mee waar nog echte fotorolletjes in gingen. Afhankelijk van je budget kocht je rolletjes voor 12, 24 of 36 opnamen. Was je budget niet groot dan was je zuinig met het maken van het aantal foto’s.

Na je vakantie bracht je de rolletjes naar de Kodakwinkel. Daar werden de foto’s ontwikkeld. Een week later kon je een mapje met jouw foto’s en negatieven ophalen. In de winkel mocht je de stapel foto’s bekijken om de wazige en mislukte foto’s er uit te halen. Deze hoefde je dan niet te betalen. Een week na je vakantie stond je dus in de winkel, meestal alleen, je vakantie een beetje te herbeleven. Daarna ging het mapje met foto’s mee naar de eerstvolgende verjaardag waarbij je hoopte dat er tenminste een iemand genoeg geduld had om je foto’s te bekijken en te luisteren naar de bijbehorende verhalen. Vervolgens werden de mooiste exemplaren in een fotoalbum geplakt en van de nodige bijschriften voorzien of verdween het mapje in zijn geheel in een schoenendoos op jaartal. De essentie van de foto’s destijds was het vastleggen van de mooie omgeving, je reisgenoten en/of de bijzondere cultuur waar jij je als fotograaf in bevond.

Granada

Gister was ik met leuk gezelschap in Granada, Zuid-Spanje. Wij bezochten het Alhambra. Het Alhambra is een middeleeuws paleis en fort van de Moorse heersers van het koninkrijk Granada in Andalusië. Het bevindt zich op een heuvelachtig plateau aan de zuidoostelijke grens van de stad Granada. Het Alhambra staat op de UNESCO-werelderfgoedlijst en trekt jaarlijks miljoenen bezoekers. Een groot deel van deze bezoekers heeft nagedacht over hoe zij hun bezoek aan het Alhambra gaan vastleggen op de ‘gevoelige plaat’. Tegenwoordig hoef je niet meer na te denken over je vakantiebudget en hoeveel het ontwikkelen van je foto’s gaat kosten. Tegenwoordig maken wij onbeperkt foto’s. Zoveel dat we ze daarna niet eens meer sorteren en de wazige en mislukte foto’s er uit halen. Zoveel dat we ze nooit meer allemaal kunnen bekijken. Onze mobiele telefoon is een groot fotoalbum.

Met de rug naar al het moois

Op het moment dat wij een foto maken versturen we hem meteen naar de thuisblijvers. We hoeven dus niet eens meer te wachten op de eerstvolgende verjaardag. Voor die tijd hebben de thuisblijvers de bewijzen al ontvangen. Ook is wat wij op de foto zetten erg veranderd. Kijk eens wat ik eet! Kijk eens met wie ik ben! Kijk eens waar ik ben! Het thema van veel foto’s is ‘ik’. Zelf ben ik niet zo’n uitgebreide fotograaf. Als ik om mij heen kijk verbaast het mij steeds hoeveel mensen de mooie omgeving alleen maar ervaren door de lens van hun mobiel. Op deze manier zien ze de wereld alleen maar door een heel klein kadertje in plaats van te ervaren waar ze werkelijk zijn. De selfie stick heeft daar nog een schepje bovenop gedaan. Die zorgt er namelijk niet alleen voor dat je de wereld binnen dat klein kadertje ziet, maar ook nog terwijl je met je rug naar al het moois gekeerd staat.

Wij versus ik

Met studenten spreek ik vaak over het verschil tussen een collectivistisch en een individualistisch ingerichte samenleving. In de collectivistische samenleving gaat het om het ‘wij’. De groep waarin je geboren bent is belangrijk. De normen en waarden worden door de groep bepaald en het is de bedoeling dat jij je daar aan houdt. In de individualistische samenleving gaat het om het ‘ik’. De groep waarin je geboren bent is wel belangrijk, maar deze groep bepaalt niet wat jij doet en vindt. Jij geeft je eigen normen en waarden vorm en maakt je eigen beslissingen. In het rijke westen wordt een individualistische kijk op de samenleving gezien als een groot goed. Wij ervaren dat als onze vrijheid. De collectivistisch ingerichte samenleving voelt als benauwend, te veel samen en te veel controle vanuit de sociale omgeving.

Het maken van selfies is een uitwas van deze individualistische ‘ik’-gerichte samenleving. We bekijken de wereld door een klein kadertje met onze rug naar de essentie van het samenleven. Daarbij komt dat de hoeveelheid selfies zo groot is dat we geen tijd hebben ze terug te kijken en te reflecteren op wat we ‘zien’. Moeten we niet vaker eens een ander op de foto zetten?

Hoe zorg jij dat je de wereld in een breder kader blijft zien en dat je niet met je rug naar de essentie van het leven staat?

 

6 Responses

  1. Heel mooi geschreven.
    zelf ben ik absoluut geen selfie-fan, veel fijner om dingen om je heen te beleven en mee te maken.
    Ik zeg altijd het meervoud van selfie lijkt erg op selfish…
    Dus ben ik kieskeurig als ik een selfie maak.

  2. Ik gelukkig ook niet van de selfies maar dit zet je wel weer te denken. Weer mooi geschreven Olga! Je weet de vinger op de gevoelige plaat te leggen! Mijn complimenten! X

  3. Wat mij vooral treft is de eenzaamheid die afstraalt van iemand die een selfie maakt. Blijkbaar is er niemand in de buurt die het bijzonder, of leuk, of romantisch vindt om jou zo mooi mogelijk op de foto te zetten. Zelfs een duo-selfie heeft die eenzaamheid. Juist het door de ander gezien worden, die speciaal naar jou kijkt door de zoeker van de camera, die jou wil vastleggen en bewaren, omdat jij zo bijzonder bent….dat ontroert me en geeft me dat ‘samen’-gevoel.

Leave a reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *